Brüt maaşınızdan düşülen SGK primi, işsizlik sigortası, gelir vergisi ve damga vergisini hesaplayarak net maaşınızı öğrenin. 2026 yılı tahmini vergi dilimleri ve kesinti oranları ile.
Kıdem Tazminatı Nedir?
Kıdem tazminatı, belirli koşullar altında iş ilişkisi sona eren işçiye, çalıştığı süre ve son brüt ücreti dikkate alınarak ödenen bir tazminattır. İş Kanunu’nun 14. maddesinde düzenlenmiştir. Temel amacı, işçinin işsiz kaldığı dönemde geçimini bir ölçüde garanti altına almaktır.
Kıdem Tazminatı Hangi Durumlarda Ödenir?
Kıdem tazminatı hakkının doğması için iki temel koşulun aynı anda gerçekleşmesi gerekir:
- En az 1 yıl çalışmış olmak: İşe başlama ve işten ayrılma tarihleri arasında 365 gün veya daha fazla süre geçmiş olmalıdır. Hukuki hesaplamada işe başlama ve ayrılma günleri de dahil edilir.
- Tazminat hakkı doğuran bir nedenle işten ayrılmak:
- İşveren tarafından geçerli sebeple fesih (İş Kanunu m.18 – işletmenin, işin veya işyerinin gerekleri),
- Emeklilik (yaşlılık, malullük, vazife malullüğü),
- Askerlik görevi,
- Kadın işçinin evlendiği tarihten itibaren bir yıl içinde kendi arzusuyla işten ayrılması,
- İşçi tarafından İş Kanunu’nun 24. maddesinde sayılan haklı nedenlerle (ücretin ödenmemesi, ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırılık, sağlık sebepleri vb.) fesih.
Önemli: İşçinin kendi isteğiyle (istifa) veya işverenin haklı sebeple (İş Kanunu m.25 – ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırı davranış, zorlayıcı sebepler vb.) feshi durumlarında kıdem tazminatı hakkı doğmaz.
Kıdem Tazminatı Nasıl Hesaplanır?
Hesaplama, çalışılan her gün için orantılı olarak yapılır. Formül şu şekildedir:
Brüt Kıdem Tazminatı = (Son Brüt Aylık Ücret / 30) x Toplam Çalışılan Gün Sayısı
Burada, aylık ücretin 30'a bölünmesi, günlük ücreti bulmak için yapılan yaygın bir prorata işlemidir. Ancak bu hesaplamada iki önemli sınırlama vardır:
- Günlük Tavan: Öncelikle, son brüt aylık ücretinize ek olarak sürekli olarak ödenen yemek, ulaşım yardımları ve primler toplanarak son brüt ücret bulunur. Bu aylık ücret 30'a bölünerek günlük brüt ücret hesaplanır. Aynı şekilde, yasal olarak belirlenen aylık tavan tutarı da 30'a bölünerek günlük tavan bulunur. Tazminat hesaplamasında, günlük brüt ücretiniz ile günlük tavan karşılaştırılır ve daha düşük olan esas alınır.
- Toplam Çalışılan Gün: İşe başlama ve işten ayrılma tarihleri arasındaki tam gün sayısı kullanılır. Yalnızca tam yıllar değil, bir yıldan az süreler ve bir yılı aşan kısmi süreler de (aylar ve günler) bu gün sayısına dahil edilir ve tazminat miktarını artırır. Başlangıç ve bitiş günleri de dahil edilir.
Vergi Kesintileri
Kıdem tazminatından sadece damga vergisi (%0.79 oranında) kesilir. Gelir vergisi ve sigorta primi kesintisi yapılmaz. Bu nedenle net tutar şu şekilde bulunur:
Net Tazminat = Brüt Tazminat – (Brüt Tazminat x 0.0079)
Örnek Hesaplama
Ahmet Bey, 15 Mart 2021 tarihinde işe başlamış ve 19 Ekim 2026 tarihinde işvereni tarafından geçerli sebeple işten çıkarılmıştır. Son brüt maaşı 14.000 TL, sürekli yemek yardımı 500 TL, ulaşım yardımı 300 TL ve prim 200 TL'dir.
- Son Brüt Ücret: 14.000 + 500 + 300 + 200 = 15.000 TL
- Çalışma Süresi (Gün): 19 Ekim 2026 – 15 Mart 2021 + 1 gün = 2.045 gün.
- Günlük Brüt Ücret: 15.000 TL / 30 = 500 TL
- Günlük Tavan (Temmuz 2026 Tahmini): 44.427 TL / 30 = 1.480,90 TL
- Tazminata Esas Günlük Ücret: 500 TL (işçinin günlüğü) < 1.480,90 TL (tavan). Bu durumda işçinin ücreti uygulanır: 500 TL
- Brüt Tazminat: 500 TL x 2.045 gün = 1.022.500 TL
- Damga Vergisi: 1.022.500 TL x 0.0079 = 8.077,75 TL
- Net Tazminat: 1.022.500 TL – 8.077,75 TL = 1.014.422,25 TL
Ahmet Bey’in eline geçecek net kıdem tazminatı 1.014.422,25 TL’dir.
Sık Karşılaşılan Durumlar
- Kıdem tazminatı tavanı aşıyorsa: Tavan tutarı, günlük bazda uygulanır. Yüksek maaşlı çalışanlar için brüt ücret değil, günlük tavan tutarı esas alınır.
- 1 yıldan az çalışma: Kıdem tazminatı hakkı doğmaz.
- İhbar tazminatı: Bu hesaplamaya dahil değildir. İhbar süresine uyulmadan işten çıkarılma durumunda ayrıca hesaplanır.
- Diğer alacaklar: Fazla mesai, yıllık izin ücreti, fazla çalışma ücretleri gibi alacaklar kıdem tazminatından farklıdır ve ayrıca talep edilmelidir.
Hesaplama Sonrası Ne Yapmalısınız?
Hak ettiğiniz tutarı öğrendikten sonra, işvereninizle bu tutar üzerinden bir İş Sözleşmesine İlişkin İbra Protokolü düzenleyerek alacağınızı resmiyete dökebilirsiniz. Bu protokol, taraflar arasında tüm alacakların ödendiğini ve ileriye dönük bir talebin kalmadığını belgeler. Eğer işvereniniz ödemeyi reddediyor veya haksız bir fesih söz konusuysa, İş Sözleşmesinin Haksız Feshi Halinde Tazminat Talebi Dava Dilekçesi ile yasal yollara başvurabilirsiniz. Haklı nedenle fesih durumunda ise İş Sözleşmesinin İşçi Tarafından Haklı Nedenle Feshi Halinde Alacak Davası Dilekçesi kullanılabilir.