Borçlar için Türk mevzuatına göre yasal faiz ve ticari işlerde gecikme faizi tutarını hesaplar. Alacaklılar, avukatlar ve kiracı/kira verenler için.
İcra Faizi Nedir?
İcra faizi, icra takibi sürecinde, borçlunun ödemeyi geciktirdiği para borçları üzerinden hesaplanan yasal veya sözleşmesel faizdir. Borcun temerrüde (gecikmeye) düştüğü tarihten itibaren işlemeye başlar ve alacaklının alacağının enflasyon karşısında erimesini önlemeyi amaçlar. İcra faizinin doğru hesaplanması, hem alacaklının hakkını koruması hem de borçlunun ne kadar ödeyeceğini bilmesi açısından kritik öneme sahiptir.
İcra Faizi Nasıl Hesaplanır?
İcra faizi hesaplaması üç temel unsura dayanır: Ana Borç Tutarı, Faizin İşlemeye Başladığı Tarih (Temerrüt Tarihi) ve Temerrüt Tarihinde Geçerli Olan Yıllık Faiz Oranı. Hesaplama şu formülle yapılır:
Faiz Tutarı = Ana Borç x (Yıllık Faiz Oranı / 100) x (Geçen Gün Sayısı / Bir Yıldaki Gün Sayısı)
Bir yıldaki gün sayısı, faiz türüne göre 365 (takvim yılı) veya 360 (ticari yıl) olarak alınabilir.
Uygulanan Faiz Türleri
- Yasal Faiz (İİK md. 88): Para borçlarında, taraflar başka bir oran kararlaştırmamışsa uygulanan faizdir. Oran her yıl Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından belirlenir. Önemli olan, borcun temerrüt tarihindeki yıla ait oranın kullanılması ve bu oranın borç ödenene kadar sabit kalmasıdır. Örneğin 2025 yılında temerrüde düşen bir borç için 2025 yılına ait %24 oranı, borç 2026, 2027'de de ödenene kadar geçerlidir. Taraflar başka bir şey kararlaştırmadıysa oran değişmez.
- Ticari Temerrüt Faizi: Ticari işlerden doğan borçlarda uygulanır. Oran, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın (TCMB) temerrüt tarihindeki yıl için açıkladığı yıllık kredi faiz oranının üzerine %5 eklenerek bulunur. Bu oran da temerrüt tarihinde sabitlenir ve borç ödenene kadar değişmez. Alacaklının bu oranı ispat etmesi gerekir.
Örnek Hesaplama: Yasal Faiz
Ahmet Bey'in, 15 Ocak 2025 tarihinde temerrüde düşen 10.000 TL'lik bir borcu olduğunu ve yasal faizin uygulanacağını varsayalım. Bugünün tarihi 20 Ekim 2026 olsun.
- Ana Borç: 10.000 TL
- Geçen Süre: 15 Ocak 2025 - 20 Ekim 2026 = 644 gün
- Yıllık Faiz Oranı: %24 (2025 yılı yasal faiz oranı - temerrüt tarihinde sabit)
- Bir Yıldaki Gün Sayısı: 365
Günlük Faiz Oranı: %24 / 365 = ~%0,06575
Faiz Tutarı: 10.000 TL x (%0,06575 / 100) x 644 gün ≈ 4.232,20 TL
Toplam Borç: 10.000 TL + 4.232,20 TL = 14.232,20 TL
Sonuç olarak, Ahmet Bey'in bugün itibarıyla ödemesi gereken toplam tutar yaklaşık 14.232 TL'dir. 2026 yılında yasal faiz oranı %30 olsa bile, Ahmet Bey'in borcu için 2025 yılı oranı (%24) geçerlidir.
Örnek Hesaplama: Ticari Temerrüt Faizi
Bir şirketin, 1 Haziran 2024 tarihinde temerrüde düşen 5.000 TL'lik bir ticari borcu olduğunu varsayalım. TCMB'nin 2024 yılı için açıkladığı yıllık kredi faiz oranı %28,5 olsun. Bugün 20 Ekim 2026.
- Ana Borç: 5.000 TL
- Geçen Süre: 1 Haziran 2024 - 20 Ekim 2026 = 872 gün
- Yıllık Faiz Oranı: %28,5 (TCMB 2024) + %5 = %33,5 (temerrüt tarihinde sabit)
- Bir Yıldaki Gün Sayısı: 360 (ticari işlem)
Günlük Faiz Oranı: %33,5 / 360 = ~%0,09306
Faiz Tutarı: 5.000 TL x (%0,09306 / 100) x 872 gün ≈ 4.057,22 TL
Toplam Borç: 5.000 TL + 4.057,22 TL = 9.057,22 TL
Şirketin bugün itibarıyla ödemesi gereken toplam tutar yaklaşık 9.057 TL'dir. 2025 veya 2026 TCMB oranlarındaki değişiklikler bu borcu etkilemez.
Sık Karşılaşılan Durumlar ve Pratik Bilgiler
Kısmi Ödemeler
Borçlu borcun bir kısmını öderse, yapılan ödeme öncelikle biriken faizleri karşılar. Kalan kısım ana borçtan düşülür ve yeni faiz, kalan ana borç üzerinden hesaplanmaya devam eder. Bu nedenle, faiz yükünü azaltmak için mümkün olan en kısa sürede ödeme yapmak önemlidir.
Faiz Oranının Sabitliği
İcra ve İflas Kanunu'nun 88. maddesi uyarınca, yasal faiz oranı borcun temerrüt tarihindeki yıla aittir ve sabittir. Aynı prensip, kanun gereği ticari temerrüt faizi için de geçerlidir (TCMB oranı + %5). Bu, borçlunun ödeyeceği tutarı önceden tahmin edilebilir kılar ve uzun süreli borçlarda yıllık oran değişikliklerinden etkilenmez. Bu hesaplayıcı, bu yasal ilkeye tam uygun olarak çalışır.
İtiraz ve İcra Takibinin Durdurulması
Borçlu, ödeme emrine süresi içinde itiraz edebilir. İtiraz, icra takibini durdurur. İtirazın kabul edilmesi durumunda, itiraz süresi boyunca faiz işlemeyebilir veya farklı kurallar uygulanabilir. Ancak itiraz reddedilirse, faiz kesintisiz olarak işlemeye devam eder.
Sonraki Adım: Hangi Belgeyi Kullanmalı?
Bu hesaplayıcı ile elde ettiğiniz tutar, size bir fikir verecektir. Bu bilgiyi resmi bir başvuruda kullanmak isterseniz, aşağıdaki belgeleri göz önünde bulundurabilirsiniz:
- İlamsız İcrada Ödeme Emrine İtiraz Dilekçesi: Size tebliğ edilen bir ödeme emrine itiraz etmek istiyorsanız ve faiz hesabının hatalı olduğunu düşünüyorsanız bu dilekçeyi kullanın. Dilekçenizin gerekçe kısmında, kendi yaptığınız bu hesaplamayı sunabilirsiniz.
- Aciz Belgesi Verilmesi Talebi: Borcunuzu ödeyemeyecek durumda olduğunuzu resmi olarak bildirmek için bu dilekçeyi kullanabilirsiniz. Dilekçede, hesapladığınız güncel borç tutarını belirtebilirsiniz.
Her iki durumda da, hesaplama detaylarınızı ve dayandığınız tarih ve oranları açıkça yazmanız, başvurunuzun gücünü artıracaktır.