İlamsız icra veya iflas takibinde size tebliğ edilen ödeme emrine itiraz etmek için son günü hesaplayın. Adli tatil ve resmi tatilleri dikkate alır.
Cayma hakkı nedir?
Cayma hakkı, internetten, telefonla, katalogdan veya başka bir uzaktan iletişim aracıyla yaptığınız alışverişte (mesafeli sözleşme) hiçbir gerekçe göstermeden ve cezai şart ödemeden sözleşmeden dönebilmenizi sağlayan tüketici hakkıdır. Hak, 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'un 48. maddesinde ve Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği'nde düzenlenmiştir. Süre kural olarak 14 gündür. Pek çok kişi bu süreyi "cayma hakkı süresi kaç gün" diye arar; kısa cevap 14 gündür, ancak asıl sorun sürenin hangi günden başladığıdır.
Süre ne zaman başlar?
Başlangıç anı sözleşmenin türüne göre değişir:
- Mal alımlarında: Siz veya sizin belirlediğiniz üçüncü kişi (kargo şirketi hariç) malı teslim aldığı gün başlar. Malın tesliminden önce de cayabilirsiniz.
- Tek siparişte birden fazla mal ayrı ayrı teslim edilirse: Son malın teslim alındığı gün esas alınır.
- Mal birden fazla parça halinde teslim edilirse: Son parçanın teslim alındığı gün esas alınır.
- Belirli süre boyunca düzenli teslim edilen mallarda: İlk teslim günü esas alınır.
- Hizmet sözleşmelerinde: Sözleşmenin kurulduğu gün başlar.
Son gün nasıl hesaplanır?
Başlangıç günü sürenin içine sayılmaz; ertesi günden itibaren 14 gün sayılır. Bu hesaplayıcı, girdiğiniz tarihe 14 gün ekler (satıcının sizi bilgilendirmemesi nedeniyle bir uzatma varsa onu da ekler) ve son günü verir. Süre içinde cayma bildirimini satıcıya yöneltmeniz yeterlidir. Ürünü aynı gün kargoya vermeniz gerekmez. Bildirimin yazılı olması veya kalıcı veri saklayıcısıyla (e-posta, noterden ihtarname, kayıtlı elektronik posta gibi) yapılması ispat açısından önemlidir.
Örnek
Bir telefonu 5 Ekim 2026'da kargodan teslim aldınız. Süre 6 Ekim'de işlemeye başlar ve 19 Ekim 2026'da sona erer. 15 Ekim'de e-posta veya satıcının sağladığı başka bir yolla cayma bildirimi gönderirseniz süre içinde kalırsınız ve son güne 4 gün kalmış olur. 20 Ekim'de gönderirseniz süre geçmiş olur ve cayma hakkını kullanamazsınız. Hizmetlerde de aynı yöntem geçerlidir: 1 Eylül 2026'da kurulan bir online hizmet sözleşmesinde son gün 15 Eylül 2026'dır; 20 Ekim'de yapılacak bildirim süre dışında kalır. Son gün hafta sonuna veya resmi tatile denk gelirse tereddüt yaşamamak için bildirimi tatilden önce gönderin.
Sık karşılaşılan durumlar
Gerçek hayatta süreyi tartışmalı hale getiren birkaç durum vardır:
- Kargo teslim tutanağı ile fiili teslim farklıysa: Önemli olan sizin veya belirlediğiniz kişinin malı fiilen teslim aldığı gündür. Kargo takip kaydını ve teslim bilgisini saklayın.
- Sipariş birkaç pakette geliyorsa: Süre son paketin teslim edildiği günden başlar; ilk paketi aldığınız tarihe göre sayım yapmayın.
- Satıcı cayma hakkını hiç bildirmediyse: Süre uzar. Uzatmanın miktarı güncel Yönetmelik metninden kontrol edilmelidir; hesaplayıcıda bunu "süre uzatması" alanına yazabilirsiniz.
- Ürün açıldıysa: Ürünü incelemek için ambalajı açmak tek başına cayma hakkını ortadan kaldırmaz; ancak hijyen, yazılım veya medya ürünlerinde ambalajın açılması istisna doğurabilir.
- Ürün kusurluysa: Cayma süresi geçmiş olsa bile ayıplı mal hükümleri ayrıca uygulanır.
Cayma hakkının kullanılamadığı durumlar
Yönetmelik bazı sözleşmelerde cayma hakkını tanımaz. Sık karşılaşılanlar şunlardır:
- Kişiye özel hazırlanan mallar,
- Çabuk bozulabilen veya son kullanma tarihi geçebilen mallar,
- Ambalajı açılmış ve hijyen açısından iadesi uygun olmayan mallar (iç giyim, kozmetik gibi),
- Ambalajı açılmış kitap, ses ve görüntü kaydı, yazılım ve bilgisayar sarf malzemeleri,
- Elektronik ortamda anında ifa edilen hizmetler ve anında teslim edilen gayrimaddi mallar,
- Belirli bir tarihte veya dönemde yapılması gereken konaklama, taşıma, araç kiralama, yiyecek-içecek ve eğlence hizmetleri,
- Cayma süresi dolmadan onayınızla ifasına başlanan hizmetler.
İstisna kapsamındaki bir ürünü seçtiğinizde hesaplayıcı tarihi yine gösterir, ancak sizi uyarır, çünkü bu durumda cayma hakkı baştan yoktur.
Cayma sonrası süreç
Cayma bildiriminden sonra mal, bildirimden itibaren 10 gün içinde satıcıya geri gönderilmelidir. Satıcı ise cayma bildiriminin kendisine ulaşmasından itibaren 14 gün içinde ödediği bedeli iade etmek zorundadır. Süreçte iade kargosunun kime ait olduğu sözleşmede ve satıcının bilgilendirmelerinde yazar; bunları saklayın. Ürünü geri gönderirken fatura, ambalaj ve aksesuarları eksiksiz koymanız ve gönderi kanıtınızı tutmanız olası uyuşmazlıkları önler.
Hangi belgeyi hazırlamalısınız?
Satıcıysanız sözleşmenizde cayma süresini ve istisnaları açıkça yazan bir Mesafeli Satış Sözleşmesi kullanın; bu, tüketiciyi ön bilgilendirme yükümlülüğünüzü düzenli biçimde belgelemenize yardımcı olur. Alıcıysanız ve ürün cayma süresi geçtikten sonra kusurlu çıktıysa, cayma yerine ayıplı mal hükümlerine dayanarak Ayıplı Malın Değişimi/Onarımı/İadesi İçin İhtarname hazırlayabilirsiniz. Ayıplı mal hakları cayma süresinden bağımsızdır.