Oblicz, kiedy Twój dług lub roszczenie ulegnie przedawnieniu zgodnie z polskim Kodeksem cywilnym. Uwzględnia przerwanie biegu przedawnienia, regułę końca roku kalendarzowego oraz szczególne zasady dla roszczeń przedsiębiorców i z orzeczeń.
Wynik
Wynik 'Tak' oznacza, że zgodnie z podanymi danymi roszczenie uległo przedawnieniu. 'Nie' oznacza, że termin jeszcze nie upłynął.
Uzupełnij dane, aby zobaczyć wynik.
Wynik orientacyjny, obliczony na podstawie danych i zasad wskazanych poniżej. Nie zastępuje oficjalnego wyliczenia ani porady specjalisty.
Mając gotowy wynik, możesz od razu wypełnić dokument.
Edytor otworzy się z danymi z kalkulatora już wpisanymi.
Przedawnienie to instytucja prawna, która powoduje, że roszczenie nie może być już skutecznie dochodzone przed sądem po upływie określonego czasu. Wierzyciel, który nie podejmie odpowiednich działań, traci możliwość wymuszenia spełnienia świadczenia drogą prawną. Polski Kodeks cywilny w art. 118 i nast. szczegółowo reguluje zasady biegu przedawnienia. Nasz kalkulator pomoże Ci precyzyjnie ustalić, czy i kiedy Twoje roszczenie ulegnie przedawnieniu, automatycznie uwzględniając kluczowe reguły, takie jak przerwanie biegu, zasada końca roku kalendarzowego oraz ważne rozróżnienia dla roszczeń przedsiębiorców i z orzeczeń.
Kalkulator na podstawie podanych przez Ciebie danych oblicza ostateczną datę przedawnienia. Aby to zrobić, analizuje cztery kluczowe elementy:
Sercem obliczeń jest zastosowanie zasady z art. 118 § 3 KC, która stanowi, że bieg przedawnienia kończy się z upływem ostatniego dnia roku kalendarzowego. Oznacza to, że nawet jeśli okres 6 lat upływa np. 15 czerwca 2026 roku, to roszczenie przedawni się dopiero 31 grudnia 2026 roku. Kalkulator automatycznie dokonuje tej korekty, co jest niezwykle istotne dla uzyskania prawidłowego wyniku.
Podstawowe terminy przedawnienia są zróżnicowane i zależą od charakteru roszczenia oraz statusu stron. Poniższa tabela przedstawia kluczowe rozróżnienia uwzględnione w kalkulatorze:
| Rodzaj roszczenia | Okres przedawnienia | Podstawa prawna i uwagi |
|---|---|---|
| Roszczenia ogólne (z umów, z czynów niedozwolonych/deliktów) | 6 lat | Art. 118 § 1 KC. Dotyczy większości typowych zobowiązań. |
| Roszczenia okresowe (np. czynsz, alimenty, raty) | 3 lata | Art. 118 § 2 KC. Dotyczy świadczeń powtarzających się. Każda rata ma osobny termin. |
| Z działalności gosp. (NIE obie strony są przedsiębiorcami) | 3 lata | Art. 118 § 4 KC. Np. faktura od firmy dla klienta-indywidualnego. |
| Z działalności gosp. (obie strony są przedsiębiorcami – B2B) | 6 lat | Art. 118 § 1 KC (zasada ogólna). Dotyczy transakcji między firmami, chyba że szczególna ustawa stanowi inaczej. |
| Z orzeczenia/ugody (świadczenie jednorazowe) | 6 lat | Art. 125 § 1 KC. Np. wyrok o zapłatę konkretnej kwoty. |
| Z orzeczenia/ugody (świadczenia okresowe) | 3 lata | Art. 125 § 1 KC w zw. z art. 118 § 2 KC. Np. wyrok o alimenty. |
Wybór odpowiedniej opcji w kalkulatorze ma decydujące znaczenie. Na przykład, błędne zaklasyfikowanie roszczenia B2B jako „3-letniego” może skrócić obliczony termin o połowę.
Prześledźmy konkretny przykład. Załóżmy, że Twoja firma (przedsiębiorca) wystawiła fakturę kontrahentowi, który również jest przedsiębiorcą (transakcja B2B). Termin płatności minął 1 marca 2020 roku.
Kalkulator najpierw ustala początek biegu: data wymagalności 2020-03-01. Następnie dodaje 6 lat, co wskazuje na rok zakończenia biegu: 2026. Teraz stosuje zasadę końca roku kalendarzowego. Ostateczna data przedawnienia to 31 grudnia roku, w którym upływa okres. Zatem roszczenie przedawni się 31 grudnia 2026 roku. W dniu sprawdzenia (20 października 2026) kalkulator wskaże, że roszczenie nie jest jeszcze przedawnione, ale pozostało jedynie 72 dni.
Gdyby ten sam dług dotyczył klienta indywidualnego (niebędącego przedsiębiorcą), należałoby wybrać opcję „Z działalności gosp. (gdy nie obie strony są przedsiębiorcami) – 3 lata”. Wówczas okres upłynąłby 31 grudnia 2023 roku, a w 2026 roszczenie byłoby już przedawnione.
Długi czynszowe: To klasyczny przykład roszczeń okresowych z 3-letnim terminem. Należy pamiętać, że każda miesięczna rata ma swój odrębny bieg przedawnienia. Jeśli najstarsza zaległa rata pochodzi z stycznia 2020 roku, a najnowsza z czerwca 2023, to pierwsza z nich przedawni się 31 grudnia 2023 roku (3 lata od 2020), a ostatnia 31 grudnia 2026 roku. Windykacja musi być prowadzona osobno dla każdej raty. W relacjach między przedsiębiorcami (np. wynajem lokalu użytkowego) może jednak obowiązywać 6-letni termin ogólny, jeśli chodzi o roszczenia niebędące ściśle okresowymi (np. o zapłatę kary umownej).
Faktury B2B vs. B2C: To kluczowe rozróżnienie. Dla faktur wystawionych konsumentowi (B2C) stosuje się 3-letni termin z art. 118 § 4 KC. Dla faktur między firmami (B2B) – z reguły 6-letni termin ogólny, chyba że szczególny przepis (np. o rękojmi w Kodeksie cywilnym) stanowi inaczej. Krótszy, 3-letni termin w relacjach B2C oznacza, że firmy muszą być szczególnie czujne w windykacji takich należności.
Wyrok sądu (tytuł wykonawczy): Gdy już uzyskasz prawomocny wyrok, masz 6 lat na jego wykonanie (np. przez komornika), jeśli przyznano jednorazową kwotę. Jeśli wyrok dotyczy świadczeń okresowych (jak alimenty), to każde takie świadczenie przedawnia się po 3 latach od jego terminu wymagalności. Każde działanie komornika (np. wszczęcie egzekucji) przerywa bieg przedawnienia dla całego tytułu, rozpoczynając go na nowo.
Jeśli kalkulator pokazuje, że termin się zbliża, należy niezwłocznie podjąć działania. Skutecznym i stosunkowo prostym sposobem jest uzyskanie od dłużnika Uznania długu. To dokument, w którym dłużnik jednoznacznie potwierdza istnienie i wysokość zobowiązania. Jego podpisanie powoduje przerwanie biegu przedawnienia i rozpoczęcie nowego, pełnego okresu od tej chwili. Jest to bardzo silny dowód w ewentualnej późniejszej sprawie sądowej.
Dla sytuacji, w których chcesz najpierw spróbować polubownego rozwiązania sporu, odpowiednim dokumentem jest Zawezwanie do próby ugodowej. Formalne wszczęcie mediacji przed uprawnionym mediatorem (np. wpisanym na listę sądową) również przerywa bieg przedawnienia na mocy art. 123 KC. Pamiętaj, że kluczowe jest udokumentowanie faktu podjęcia działania i jego daty. Należy podkreślić, że samo Wezwanie do zapłaty, choć jest ważnym krokiem windykacyjnym, nie przerywa biegu przedawnienia zgodnie z polskim prawem. Przerwanie następuje dopiero w momencie skierowania sprawy na drogę sądową lub przed innym właściwym organem.
Wynik „Tak” w polu „Czy roszczenie jest przedawnione?” oznacza, że zgodnie z podanymi danymi termin upłynął. Wierzyciel wciąż może wystąpić do sądu, ale jeśli dłużnik podniesie zarzut przedawnienia, sąd oddali powództwo. W takiej sytuacji pozostają jedynie metody pozasądowe, jak perswazja. Wynik „Nie” daje zielone światło do podjęcia formalnych kroków w celu odzyskania długu. Niezwłocznie przygotuj odpowiedni dokument, który zabezpieczy Twoje roszczenie na kolejne lata, zapobiegając jego przedawnieniu.
Kalkulator pokazuje również liczbę dni pozostałych do przedawnienia, co pozwala na precyzyjne zaplanowanie działań. Pamiętaj, że obliczenia są oparte na danych, które wprowadzasz. W przypadku jakichkolwiek wątpliwości co do kwalifikacji prawnej Twojej sytuacji, zawsze zaleca się konsultację z prawnikiem.
Komornik wykonuje tytuł wykonawczy (np. wyrok). Przedawnienie roszczeń z tytułów wykonawczych (orzeczeń sądu) wynosi 6 lat dla świadczeń jednorazowych, a 3 lata dla świadczeń okresowych (art. 125 KC). Bieg zaczyna się od dnia, w którym orzeczenie stało się wykonalne. Działania komornika (np. wszczęcie egzekucji) przerywają bieg przedawnienia, rozpoczynając go na nowo od daty tego działania.
Nie, okresy przedawnienia są takie same niezależnie od tego, czy dłużnikiem jest osoba fizyczna, czy firma. Kluczowy jest rodzaj roszczenia (ogólne, okresowe itd.) oraz status stron (czy obie są przedsiębiorcami). Dług z pożyczki między osobami prywatnymi to roszczenie ogólne przedawniające się po 6 latach.
Każda rata (czynsz za dany miesiąc) ma swój odrębny termin przedawnienia, liczony od jej daty wymagalności. Dla roszczeń okresowych jest to 3 lata. Należy obliczać je osobno dla każdej zaległej raty. Kalkulator pokazuje wynik dla jednej, wybranej daty wymagalności.
Nie. Ustne przypomnienie, e-mail czy nawet pisemne wezwanie do zapłaty (bez potwierdzenia odbioru) nie przerywają biegu przedawnienia zgodnie z art. 123 KC. Przerwanie następuje tylko przez: 1) skierowanie sprawy do sądu lub innego właściwego organu, 2) uznanie długu przez dłużnika, 3) wszczęcie mediacji przed uprawnionym mediatorem. Dla pewności należy używać form przewidzianych prawem.
Data wymagalności to kluczowy element. Jeśli nie jest określona w umowie, może to być np. data wystawienia faktury (jeśli nie ma terminu), data wykonania usługi lub dzień, w którym wierzyciel wezwał do zapłaty (jeśli umowa nie określa terminu). W razie wątpliwości warto przyjąć datę najwcześniejszą, od której mógłby rozpocząć się bieg przedawnienia, aby obliczenia były bezpieczniejsze dla wierzyciela.
Nie do końca. Przedawnienie nie powoduje wygaśnięcia samego zobowiązania (dług wciąż istnieje w sensie moralnym lub faktycznym), ale daje dłużnikowi tzw. zarzut przedawnienia. Oznacza to, że jeśli wierzyciel wystąpi do sądu, a dłużnik podniesie ten zarzut, sąd oddali powództwo. Dłużnik może jednak dobrowolnie spłacić przedawniony dług, a po spełnieniu świadczenia nie może żądać jego zwrotu.
